Báo cáo nghiên cứu tiềm năng thị trường cá tra đạt chứng nhận ASC tại EU

4. Kết luận

Các tập đoàn cung cấp thực phẩm và các nhà bán lẻ có ảnh hưởng như thế nào đối với vị trí của cá tra

Cá tra là loài cá thịt trắng có giá trị thấp nhất trong phân khúc bán lẻ và phân khúc dịch vụ thực phẩm. Tại Hà Lan, cá minh thái Alaska đôi khi được chào bán với giá tương đương hoặc thấp hơn giá cá tra. Trong phân khúc bán lẻ, cá tra chủ yếu được bán dưới dạng philê tươi và đông lạnh và thường sử dụng cho các quảng cáo và chào hàng đặc biệt. Trong phân khúc tươi, cá tra dạng tươi cạnh tranh với một số loài cá NK và địa phương, trong khi ở phân khúc đông lạnh, cá minh thái Alaska là sản phẩm cạnh tranh chính với cá tra. Trong phân khúc dịch vụ thực phẩm, philê cá tra được tiêu thụ như là một món ăn có giá thấp và chủ yếu cạnh tranh với cá minh thái Alaska.

Nhằm đối chọi với các sản phẩm cá khai thác, hiện nay có một số ít các sản phẩm cá nuôi đạt chứng nhận: từ nhà kinh doanh đến người tiêu dùng (B2C). Một số ít sản phẩm cá tra đạt chứng nhận ASC tại Hà Lan và Đức cũng như một số nhỏ cá tra đạt chứng nhận FOS tại Italy hiện được bán với nhãn B2C.

Triển vọng ngắn hạn (dưới 3 năm) và dài hạn (3-5 năm) theo quan điểm mua hàng đối với cá thịt trắng trong phân khúc bán lẻ và phân khúc dịch vụ thực phẩ, tập trung vào cá tra có và không có nhãn mác chứng nhận

Một số diễn biến chính sau đây sẽ xác định vị trí của cá tra trên thị trường trong tương lai: Nguồn cung cá thịt trắng tăng; tỷ giá giữa đồng EURO/USD; chi phí sản xuất của cá tra; tình trạng kinh tế EU; và nhận thức của người tiêu dùng đối với cá tra.

Các Giám đốc mua hàng tranh luận rằng vị trí của cá tra trên thị trường trong thời gian ngắn hạn có thể vẫn được duy trì ổn định hoặc có thể tăng nhẹ. Nguyên nhân là do suy thoái kinh tế hiện nay sẽ khiến người tiêu dùng chuyển sang tiêu thụ cá thịt trắng có giá trị thấp hơn. Điều này có ảnh hưởng hay không còn phụ thuộc vào khả năng của các nhà sản xuất cá tra có duy trì được chi phí sản xuất ở mức kiểm soát được hay không. Nếu chi phí sản xuất tăng thì cá tra sẽ khó có thể cạnh tranh được với các loài cá thịt trắng khác.

Mặc dù dự báo thị trường cá tra ổn định hoặc tăng nhẹ, nhưng khối lượng NK philê cá tra đông lạnh vào EU trong 6 tháng đầu năm 2012 vẫn giảm đáng kể (26%) so với cùng kỳ năm 2011. Chi phí sản xuất cao, các vấn đề về tín dụng và liên tiếp có các hình ảnh bôi xấu cá tra tại EU đang góp phần làm sụp giảm NK cá tra vào EU. NK phần lớn các loài cá thịt trắng khác vào EU cũng giảm trong 6 tháng đầu năm 2012. Tuy nhiên, mức sụt giảm này không lớn. Cá minh thái Alaska và cá tuyết chấm đen (hake Northern), cùng với cá tra có mức giá NK thấp nhất. Khối lượng cá minh thái Alaska và cá tuyết (hake Northern) NK vào EU giảm lần lượt là 4% và 10%. Sự sụt giảm NK cá tra cho thấy cá minh thái Alaska – sản phẩm cạnh tranh chính với cá tra - đang dần chiếm thị phần cá tra trên thị trường, ít nhất là ở các nước có truyền thống tiêu thụ cá minh thái Alaska như Đức và Ba Lan.

Trong ngắn hạn, chứng nhận bền vững có thể thích hợp với cá tra để “thủ thế” với các loài cá thịt trắng khai thác đã đạt chứng nhận tại Hà Lan, Đức và Scandinavia và Anh. Chứng nhận bền vững có thể là một biện pháp để bảo vệ thị phần cá tra trên thị trường khi cá minh thái Alaska cũng có chứng nhận MSC.

Các Giám đốc mua hàng cho rằng rất khó để đưa ra dự báo về cá tra trong dài hạn. Tuy nhiên, trong vòng 5 năm tới thị trường cá tra sẽ khó có sự thay đổi đột biến. Dự báo cạnh tranh sẽ vẫn duy trì mạnh mẽ trong phân khúc thị trường cá thịt trắng có giá trị thấp. Các Giám đốc mua hàng dự báo cá tra vẫn tiếp tục cạnh tranh về giá vì sản phẩm cá tra không thể lấy lại vị trí như một sản phẩm có giá trị cao hơn. Tương tự như Hà Lan, một vài Giám đốc kinh doanh tại các nước ưa chuộng sản phẩm bền vững hiện ít quan tâm như Italy và Tây Ban Nha, cho rằng trong dài hạn chứng nhận bền vững sẽ góp phần cải thiện nhận thức của người tiêu dùng đối với cá tra. Điều này sẽ giúp cá tra lấy lại thị phần tại các nước mà cá tra đã phải hứng chịu các chiến dịch truyền thông bôi bẩn. Xa hơn nữa đây sẽ là một biện pháp để xác định lại vị trí cá tra như một sản phẩm có giá trị cao vì chứng nhận bền vững có thể sẽ trở thành một giấy phép hoạt động. Các chiến dịch truyền thông tích cực cho cá tra cần tác động vào nhận thúc của người tiêu dùng, đặc biệt ở các nước có nhận thức tốt về cá thịt trắng khai thác như Anh, Italy và Tây Ban Nha.

Ảnh hưởng của việc tăng giá cá tra đạt chứng nhận đối với nhu cầu trong phân khúc bán lẻ và dịch vụ thực phẩm

Người tiêu dùng cá tra sẽ có nhiều định hướng về giá hơn là định hướng về nhãn. Tại Hà Lan và Đức đều yêu cầu sản phẩm cá tra đạt chứng nhận ASC. Tuy nhiên, trên thực tế, đòi hỏi này xuất phát từ các nhà bán lẻ hơn là người tiêu dùng. Tiếp đến là Anh vì ASC có tiềm năng để trở thành quy định khi xâm nhập vào thị trường này. Do người tiêu dùng không mặn mà với chứng nhận ASC cũng như tình trạng thờ ơ của thị trường hiện nay nên việc tăng giá cá tra sẽ có ảnh hưởng tiêu cực tới vị trí cạnh tranh của cá tra cũng như nhu cầu tiêu thụ tại các nước. Khi giá cá tra tăng, người tiêu dùng sẽ chuyển sang tiêu thụ các loài cá thịt trắng cạnh tranh khác hoặc thay thế bằng các sản phẩm thịt gia cầm giàu protein. Kể cả không có chứng nhận thì việc tăng giá cá tra cũng ảnh hưởng lớn tới nhu cầu. Chứng nhận bền vững có thể trở thành “đối trọng” của cá tra đối với các loài cá thịt trắng khác, vì phần lớn các loài thịt trắng này đã có chứng nhận MSC.

Dự báo mức tăng giá cá tra có chứng nhận trong ngắn hạn (dưới 3 năm) và dài hạn (3-5 năm)

Giá cá tra đạt chứng nhận ASC có thể tăng thêm nếu nhu cầu tăng mạnh so với nguồn cung. Điều này đặc biệt đúng tại thị trường Hà Lan, tại đây các tập đoàn bán lẻ lớn cùng cam kết sẽ cung cấp các sản phẩm cá tra đạt chứng nhận bền vững cho người tiêu dùng. Hoạt động này cũng tiếp diễn tại thị trường Đức. Tại Anh, chỉ có từng nhà bán lẻ cũng như từng tập đoàn cung cấp thực phẩm cam kết nên sẽ khó để đạt mức giá cao cho cá tra chứng nhận bền vững. Mức giá cao còn phục thuộc vào túi tiền của người tiêu dùng. Nếu có đủ khối lượng cá tra đạt chứng nhận ASC trên thị trường và chứng nhận ASC trở thành quy định khi xâm nhập vào thị trường cho nhà NK và các tập đoàn cung cấp thực phẩm tại Hà Lan và Đức thì giá cá tra đạt chứng nhận ASC khó có thể cao hơn. Trong dài hạn để bán cá tra với một mức giá cao hơn còn phụ thuộc vào tình hình tài chính kinh tế. Mức giá cao cho cá tra đạt chứng nhận ASC sẽ giới hạn chỉ trong một số thị trường, nơi cá tra đạt chứng nhận ASC trở thành một giấy phép hoạt động. Các tập đoàn cung cấp thực phẩm và nhà bán lẻ tại Nam Âu không cam kết cung cấp cá tra đạt chứng nhận ASC vì vậy, họ cũng không sẵn sàng để trả một giá cao hơn cho sản phẩm này.


 
Nội dung Báo cáo:
1.1          Tổng quan
1.2          Mục tiêu
1.3          Câu hỏi cụ thể
1.4          Bước tiếp cận
1.5          Cấu trúc
2.1          Bối cảnh
2.2          Thị trường cá thịt trắng EU
2.3          Cá tra tại thị trường EU
2.4          ASC so với MSC
Biên dịch: Ngọc Thủy – Ngọc Hà

Trang thông tin điện tử của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Cơ quan Chủ quản: Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP)
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcmcity@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Đang online: 1223

Tổng lượt truy cập: 118840517

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
Đề nghị ghi rõ nguồn www.vasep.com.vn khi sử dụng thông tin từ trang này.