Những năm qua, sản lượng cá rô phi tiếp tục tăng mạnh, năm 2003 đạt trên 1,6 triệu tấn, trị giá trên 2 tỷ USD. Riêng Trung Quốc năm 2003 đạt 806.000 tấn, chiếm trên 50% tổng sản lượng, nhưng chủ yếu tiêu thụ nội địa.
Các chuyên gia đă dự báo về sự tăng trưởng nhập khẩu cá rô phi tại nhiều thị trường. Tại Mỹ, do tác động của vụ kiện chống bán phá giá đối với sản phẩm cá Pangasius của Việt Nam, nên các nhà nhập khẩu chuyển sang nhập cá rô phi. Năm 2004, nhập khẩu cá rô phi của Mỹ tăng 15%, đạt 113.000 tấn, trong đó cá đông lạnh nguyên con chiếm khoảng 50% chủ yếu phục vụ thị trường người Hoa ở California, nhập khẩu philê cá rô phi của Mỹ (tươi và đông lạnh) tăng 35%, đạt 55.000 tấn. Tại Châu Âu, tốc độ nhập khẩu cá rô phi chậm, chỉ đạt 7800 tấn/năm và sản phẩm cá rô phi đang vấp phải sự cạnh tranh của sản phẩm cá Pangasius Việt Nam.
Từ đầu năm 2003 đến cuối năm 2004, giá nhập khẩu philê cá rô phi đông lạnh vào Mỹ khá ổn định ở mức 4,67 USD/kg, nhưng đầu năm 2005 giảm xuống dưới 4,22 USD/kg. Giá nhập khẩu sản phẩm philê tươi/ướp lạnh không ổn định, thay đổi theo mùa và đầu năm 2005 có giá 8,56 USD/kg.
Tại Châu Âu, giá cá rô phi đang phải chịu sức ép do sự cạnh tranh của sản phẩm cá Pangasius. Anh là thị trường nhập khẩu chủ yếu cá rô phi từ Châu Phi (Dimbabuê), trong khi Đài Loan vẫn là nhà cung cấp chủ yếu cá rô phi đông lạnh nguyên con sang Châu Âu.
Viễn cảnh
Tại Châu Âu, viễn cảnh của cá rô phi khá ảm đạm, chủ yếu do sự cạnh tranh của sản phẩm Pangasius. Ước tính, thị trường EU tiêu thụ khoảng 10.000 tấn/năm và dự đoán sẽ c̣n ít hơn.
Cá rô phi không thể cạnh tranh với Pangasius về giá và do cả 2 loài này đang cạnh tranh nhau trên thị trường cá thịt trắng nói chung, nên dự đoán doanh số bán cá rô phi ở Châu Âu vẫn ở mức thấp.
Tại Mỹ, t́nh h́nh hoàn toàn khác, lượng nhập khẩu liên tục tăng, nhưng dự báo không ổn định. Do sản lượng cá rô phi nội địa của Mỹ không đáng kể, nên hiện chưa có cơ sở cho rằng nhập khẩu cá rô phi giá rẻ gây ảnh hưởng đến các nhà sản xuất nội địa, nhưng có thể một số biện pháp hạn chế nhập khẩu cá rô phi sẽ được áp đặt trong thời gian tới.
Sản lượng cá rô phi của Aquamar đạt 10.000 tấn
Aquamar SA là trại nuôi cá rô phi lớn nhất ở Nam Mỹ. Dự tính sản lượng cá rô phi năm nay của trại sẽ đạt 10.000 tấn, trong đó phần lớn được bán ở dạng tươi đến các chuỗi siêu thị ở Mỹ và Canađa.
Năm 2004, Aquamar đă xây dựng một nhà máy mới hiện đại có diện tích 9.290 m2, hoạt động chế biến philê và bao gói sản phẩm philê tươi, có phân xưởng chế biến giá trị gia tăng hiện đại có thể sản xuất bất kỳ loại sản phẩm GTGT nào, từ sản phẩm philê bao bột rán thông thường đến món khai vị cá rô phi ngâm nước sốt chất lượng cao phục vụ nhà hàng cao cấp.
Sản phẩm khai vị cá rô phi của công ty hiện bán trên thị trường bán lẻ và thị trường dịch vụ thực phẩm ở Mỹ. Aquamar cũng đang t́m cách thâm nhập thị trường Châu Âu bằng cách hợp tác với các nhà phân phối bán lẻ chủ yếu trên thị trường này.
“Cá giống toàn đực” giúp tăng năng suất
Công ty Fishgen đă phát triển “công nghệ toàn đực YY” để sản xuất giống cá rô phi. Những con cá rô phi giống toàn đực có kiểu di truyền YY thay v́ kiểu thông thường XY và được gọi là cá rô phi toàn đực biến đổi gen (GMT). Công nghệ sản xuất giống toàn đực YY đang tiếp tục được cải tiến với nhiều giống cá rô phi khác.
GMT giúp mang lại năng suất cao hơn do kết hợp giữa tốc độ tăng trưởng nhanh hơn với tỷ lệ sống cao hơn. Ngoài ra, GMT có hệ số thức ăn hiệu quả hơn và kích cỡ cá khi thu hoạch đồng đều hơn.
Công ty Fishgen đang có chương tŕnh hợp tác chiến lược với các đối tác ở Philippin, Mỹ, Thái Lan, Việt Nam, Braxin, Nam Phi, Dambia và nhiều nước Châu Âu.
Cá rô phi mùi vị ngon nhất
5 năm liền, sản phẩm philê cá rô phi của Công ty Mountain Stream đều được Viện Ẩm thực Mỹ (ACI) trao giải Mùi vị ngon nhất và giải thưởng Phẩm cấp tốt nhất năm 2004 và 2005.
Cá rô phi của công ty được nuôi siêu thâm canh trong ao nước ngọt và sau đó nuôi vỗ trong bể bê tông nước chảy để có mùi vị ngon nhất.
Khẩn phần ăn của cá rô phi khá ổn định và gần như không có thành phần biến đổi gen (GMO). Sau khi thu hoạch, cá được philê và bao gói trong nhà máy tuân thủ tiêu chuẩn của FDA và HACCP. Bên cạnh đó, công ty luôn kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước trong trại nuôi.
Hiện công ty Mountain Stream cung cấp sản phẩm cho thị trường Mỹ và Canađa.
Tăng nhanh doanh số bán
Doanh số bán cá rô phi năm 2004 của công ty Seafood Connection của Hà Lan tăng đáng kể với khối lượng nhập khẩu 1.000 tấn, tăng so với 700 tấn năm 2003.
Công ty đang tập trung vào sản phẩm cá rô phi từ hồ Toba ở Bắc Sumatra do đáp ứng được yêu cầu chất lượng của công ty. Chất lượng sản phẩm rất quan trọng đối với công ty v́ sản phẩm philê cá rô phi được bao gói và bán dưới nhăn hiệu Seacon của công ty. Công ty nhất định không bán sản phẩm cá rô phi có mùi bùn v́ việc này sẽ làm hỏng danh tiếng của công ty.
Một vấn đề lớn khác của công ty là khả năng truy nguyên nguồn gốc sản phẩm. Khách hàng có thể dựa vào hệ thống theo dơi và truy nguyên đồng bộ của công ty để tránh mua phải sản phẩm cá rô phi nhập khẩu lại từ Trung Quốc.
Ngoài cá rô phi, Seafood Connection c̣n nhập khẩu cá ngừ, Pangasius, cá minh thái Alaska, cá dầu, tôm sú, vv.... sau đó bán sản phẩm ở dạng GTGT. Hầu hết sản phẩm của công ty được ghi nhăn Seacon và phân phối đến khách hàng ở Tây Âu.
Chuyên gia về cá rô phi
Công ty Thủy sản Hengfa Quảng Châu của Trung Quốc chuyên về sản xuất giống, chế biến và xuất khẩu cá rô phi.
Sử dụng thương hiệu Diamond Aquatic, công ty Hengfa cung cấp sản phẩm cá rô phi đến người tiêu dùng ở Trung Quốc, xuất khẩu sang Đông Nam Á, Châu Âu và Mỹ. Bên cạnh đó, Hengfa c̣n xuất khẩu cá ngừ, cá chim đen, cá chim trắng, mực, cá hố, tôm, vv...
H.T lược dịch
Seafood International 5/2005 |