Nhập khẩu: Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp Mỹ, khối lượng cá da trơn nhập khẩu vào Mỹ tăng "chóng mặt" trong những năm gần đây. Năm 1995 lượng cá da trơn nhập khẩu vào Mỹ chỉ ở mức 2,426 triệu pao, sau 10 năm đă tăng gần 15 lần, đạt 30,105 triệu pao. Đến năm 2006 lượng cá da trơn nhập khẩu vào thị trường này lại tăng hơn gấp đôi năm 2005, đạt 74,964 triệu pao và năm 2007 đạt 84,605 triệu pao. Năm 2008 vừa qua, khối lượng cá da trơn nhập khẩu đă đạt mức đỉnh tính từ năm 1994 với khối lượng 102,428 triệu pao. Lượng cá da trơn nhập khẩu nhiều nhất vào quí 2 với 31,942 triệu pao, trong khi đó quí 4 chỉ nhập 21,203 triệu pao - thấp nhất so với các quí c̣n lại của năm 2008, giảm 927 ngh́n pao so với 22,13 triệu pao của quí 3.
Mặc dù, Mỹ nhập khẩu cá da trơn từ nhiều nước như Inđônêxia, Trung Quốc, Mêhicô, Thái Lan, Việt Nam nhưng cá da trơn từ Việt Nam vẫn chiếm ưu thế hơn cả. Năm 1998, khi gia nhập APEC, lượng xuất khẩu cá tra, basa vào thị trường Hoa Kỳ chỉ ít ỏi với hơn 200 tấn. Nhưng đến năm 2002, số lượng xuất khẩu cá tra, basa vào thị trường Hoa Kỳ đă lên đến gần 20.000 tấn sau khi Hoa Kỳ bỏ cấm vận Việt Nam và kư Hiệp định thương mại song phương vào tháng 12/2001.
Việc gia tăng nhanh chóng này ngoài lư do hàng rào thuế quan đối với sản phẩm thủy sản gần như đă được băi bỏ (khi thuế nhập khẩu chỉ là 0%) c̣n có lư do nguồn cung cấp cá tra, basa tăng nhanh chóng sau khi Việt nam đă thành công trong việc ứng dụng kỹ thuật sản xuất giống nhân tạo trên cả hai đối tượng cá tra, cá basa và kỹ thuật nuôi cá tra thịt trắng.
Tuy nhiên đến năm 2003, khi cá tra đông lạnh Việt Nam bị Hoa Kỳ áp thuế chống phá giá, lượng cá da trơn nhập khẩu vào Mỹ lập tức giảm rơ rệt.
Sản lượng: Cũng theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng cá da trơn nuôi chế biến tăng dần đều qua các năm từ 1994 đến 2003. Sản lượng đạt mức đỉnh vào năm 2002 và 2003 với 630,601 triệu pao và 661,504 triệu pao. Tuy nhiên, giá cá trả cho người nuôi lại đạt thấp nhất, lần lượt là 56,8 xen/pao và 58,1 xen/pao. Trong khi đó, giá cá trung b́nh trả cho người nuôi đạt cao nhất là 78,4 xen/pao vào năm 1994 nhưng sản lượng cá da trơn nuôi chế biến lại ở mức thấp nhất.
Từ năm 2004 đến cuối năm 2008 sản lượng có dấu hiệu giảm dần, trong đó năm 2008 sản lượng cá da trơn nuôi chế biến tại Mỹ chỉ c̣n 509,597 triệu pao, thấp hơn so với sản lượng của các năm từ 1997 đến 2006.
Tiêu thụ: Năm 2008, lượng tiêu thụ cá da trơn chế biến (tươi và đông lạnh) của Mỹ đạt tổng cộng 251,207 triệu pao, trong đó philê đông lạnh được tiêu thụ nhiều nhất 102,782 triệu pao, chiếm gần 41%. Cá da trơn tươi và đông lạnh được tiêu thụ nhiều nhất trong những tháng đầu năm và giảm dần vào những tháng cuối năm, trong đó tháng 2 tiêu thụ nhiều nhất với 24,997 triệu pao, trong khi tiêu thụ chậm nhất lại rơi vào tháng cuối cùng của năm với khối lượng 15,917 triệu pao. Giá trung b́nh cá da trơn các nhà chế biến trả cho nhà sản xuất là 2,44 USD/pao, trong đó philê đông lạnh 2,89 USD/pao, philê tươi giá 3,13 USD/pao.
Tồn kho: Trong năm 2008, cá da trơn chế biến tồn kho nhiều nhất rơi vào tháng cuối cùng của năm với 15,520 triệu pao, tăng 5,311 triệu pao so với thời điểm tháng 3 khi hàng tồn kho đạt mức thấp nhất. Cá da trơn chế biến tồn kho tập trung chủ yếu là philê đông lạnh.
Như vậy, lượng cá da trơn chế biến, tiêu thụ, nhập khẩu đều giảm dần vào những tháng cuối của năm 2008. Duy chỉ có hàng tồn kho là tăng trong khoảng thời gian này. Điều này cũng phù hợp với xu hướng suy giảm kinh tế của Mỹ như báo cáo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) công bố hồi tháng 1/2009 vừa qua, phần lớn các ngành công nghiệp Mỹ đều suy giảm hoặc hoạt động đ́nh trệ trong tháng 12/2008. Theo Bộ Thương mại Mỹ, doanh số bán lẻ của cả nước tháng 12/2008 giảm 2,7% so với tháng 11 và giảm trong 6 tháng liên tiếp.
Ngọc Thủy |