Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan Việt Nam: Từ ngày 1/1 - 15/3/2009, Việt Nam đă XK được 5.954 tấn cá ngừ với tổng trị giá 19,07 triệu USD, giảm 34,9% về khối lượng (KL) và 39,6% về giá trị (GT) so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng nửa đầu tháng 3/2009, cả nước XK 2.004 tấn cá ngừ tương đương 6,97 triệu USD, tăng 18,4% về lượng và 6,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2008 và tăng gấp đôi so với nửa đầu tháng trước.
Nh́n vào cơ cấu thị trường NK cá ngừ Việt Nam nửa đầu tháng 3/2009, thứ hạng top 3 thị trường lớn: EU, Mỹ, Nhật Bản không hề thay đổi so với đầu năm 2009.
Nếu nửa đầu tháng trước, lượng cá ngừ NK vào thị trường EU giảm sút đáng kể th́ bước sang đầu tháng 3, cho dù khối lượng NK cá ngừ vào thị trường này đă tăng 23,3% nhưng giá trị NK lại giảm 5,3% so với cùng kỳ năm 2008.
Trong đó, Đức là thị trường đơn lẻ nổi bật nhất, chiếm gần 49% khối lượng NK toàn khu vực, tăng 240,8% về KL, 156,8% về GT so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng đáng kinh ngạc bởi tại thời điểm này Đức đang rơi vào cuộc khủng hoảng nặng nề nhất kể từ khi liên bang Đức được thành lập vài chục thập kỷ trước đây.
Nếu như nửa đầu tháng 2, NK cá ngừ tại hai thị trường đứng thứ 2 và 3 trong bảng xếp hạng thị trường NK lớn từ Việt Nam là Mỹ và Nhật Bản c̣n ch́m trong không khí ảm đạm, khối lượng NK liên tục giảm sút, th́ bước sang đầu tháng 3, DN XK cá ngừ sang thị trường này trở nên lạc quan và mang nhiều hi vọng khi XK Mỹ tăng 34,8% về KL, tăng 50,9% về GT; Nhật Bản tăng 34,5% về lượng và 17,9% về GT so với cùng kỳ năm 2008.
Ngược lại với top 3 thị trường NK cá ngừ lớn nhất từ Việt Nam, trật tự 6 quốc gia chính c̣n lại trong danh sách thị trường NK cá ngừ liên tục thay đổi và “lộn xộn”. Nửa đầu tháng 3/2009, Angiêri và Li Băng là hai thị trường có “sức bật” lớn khi đẩy Ápganixtan và Cróatia xuống thứ hạng thấp hơn. Trong thời gian này, Angiêri NK 108 tấn cá ngừ với giá trị 405 ngh́n USD, tăng 296,2% về KL và 247,7% về GT; Li Băng tăng 64,2% về lượng và 56,8% về GT so với cùng kỳ năm ngoái.
Bức tranh XK cá ngừ Việt Nam sẽ trở nên tươi mới hơn nếu không có sự sụt giảm từ 3 thị trường: Thụy Sỹ, Cróatia và Đài Loan. Nửa đầu tháng 3, Thụy Sỹ giảm 15,6% về KL, 24,7% về GT; Cróatia giảm 21,8% về KL, 10,4% về GT; Đài Loan giảm 46,4% về KL và 30,5% về GT so với cùng kỳ năm 2008.
Có lẽ, nửa đầu tháng 3/2009, khối lượng và giá trị XK cá ngừ của Việt Nam tăng một phần do số lượng DN XK cá ngừ tăng 14 DN so với cùng kỳ tháng trước, trong đó, Công ty TNHH Foodtech tiếp tục giữ vị trí số 1 trong danh sách DN XK cá ngừ lớn nhất Việt Nam, tiếp đến là HIGHLAND DRAGON, Công ty TNHH Toàn Thắng, YUEH CHYANG, Cty TNHH Tín Thịnh, BIDIFISCO…
Mặc dù, từ đầu năm 2009 tới nay, ngư dân B́nh Định, Phú Yên, Khánh Hoà trúng đậm cá ngừ đại dương do thời tiết thuận lợi, mức giá thu mua tương đối cao so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, ngoài việc đối phó với ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính, đến thời điểm này, DN XK cá ngừ Việt Nam vẫn nghi ngại về chất lượng cá ngừ XK khi ngư dân vẫn tiếp tục bảo quản nguyên liệu chỉ bằng cảm quan và kinh nghiệm lạc hậu.
Đầu tháng 3/2009, Hiệp hội Cá ngừ Phú Yên được thành lập với mong muốn tạo liên kết giữa ngư dân, DN thu mua, DN xuất khẩu và Nhà quản lư để cùng chia sẻ lợi ích, khắc phục khó khăn trong nghề để có thương hiệu cho con cá ngừ Việt Nam và hướng tới sự phát triển bền vững. Hi vọng, thời gian tới, giá trị cá ngừ sẽ được nâng lên nhờ nỗ lực cải thiện chất lượng nguyên liệu trong nước và sự ổn định của các thị trường NK.
Vân Hà |