Sau khi chính phủ Mỹ tuyên bố sẽ xem xét lại thuế chống bán phá giá đối với tôm nhập khẩu từ Ấn Độ và Thái Lan, 2 nước bị ảnh hưởng bởi sóng thần hồi cuối năm ngoái, nhiều người đă hy vọng rằng thuế suất vô lư này sẽ biến mất vĩnh viễn. Nhưng thực tế lại không phải vậy. Uỷ ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC) đă một lần nữa bỏ phiếu ủng hộ duy tŕ thuế chống bán phá giá tôm NK với lư do là việc dỡ bỏ thuế có thể làm tái diễn t́nh trạng “gây thiệt hại vật chất” cho ngành tôm Mỹ.
Quyết định này của ITC đă làm thất vọng các nhà xuất khẩu thuỷ sản Ấn Độ, nhưng đó không phải là một vấn đề không thể vượt qua được. Thứ nhất, chính phủ Ấn Độ đă tuyên bố rằng sẽ đưa vấn đề này ra cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO. Nếu được xử lư đúng, phía Ấn Độ có thể sẽ giành được một phán quyết có lợi. Phía Mỹ sẽ gặp khó khăn trong việc chứng minh các nhà xuất khẩu Ấn Độ bán tôm vào thị trường Mỹ dưới chi phí sản xuất. Việc giá tôm Ấn Độ thấp phản ánh những thành tựu đột phá về công nghệ nuôi. Và không thể trừng phạt một nước v́ sự tiến bộ của công nghệ. Dù trong trường hợp nào đi nữa, th́ hành động của Mỹ rơ ràng là dựa trên ư định muốn bảo hộ ngành thuỷ sản nội địa hơn là dựa trên những cân nhắc mang tính thị trường. Ngành thuỷ sản Mỹ, cũng giống như ngành nông nghiệp, không thể đối mặt với sự cạnh tranh từ bên ngoài nêu không có sự bảo hộ của nhà nước.
Bất kể kết quả cuối cùng của vụ tranh chấp này như thế nào đi nữa, có một điều rơ ràng là các nhà xuất khẩu thủy sản Ấn Độ không thể và không nên phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Mỹ. Trên thực tế, giá tôm ở Mỹ đang có xu hướng giảm và các nhà xuất khẩu Ấn Độ có thể sẽ phải chứng kiến tỷ suất lợi nhuận của ḿnh giảm dần theo thời gian. Xuất khẩu tôm của Ấn Độ sang Mỹ đă giảm gần một nửa kể từ khi bị áp thuế chống bán phá giá, và nếu t́nh trạng này tiếp tục kéo dài trong 5 năm nữa, có thể xuất khẩu tôm của Ấn Độ sang Mỹ sẽ dừng hẳn. Giả dụ nếu tỷ suất lợi nhuận ở thị trường Mỹ không giảm, hoặc thậm chí có thể tăng lên tại một số thời điểm nào đó, th́ Mỹ cũng không c̣n là thị trường trọng tâm của các nhà xuất khẩu Ấn Độ v́ sự cạnh tranh trên thị trường này đă trở nên khắc nghiệt. V́ vậy, đi t́m các thị trường mới là một việc phải làm, và thế giới th́ không thiếu thị trường mới.
Có một bài học khác cần rút ra là trường hợp của Thái Lan, nước cũng bị áp thuế chống bán phá giá, nhưng dường như các nhà xuất khẩu tôm của nước này không hề bị rối loạn. Trên thực tế, xuất khẩu của họ sang Mỹ c̣n tiếp tục tăng mạnh, đó là v́ XK của họ gồm nhiều mặt hàng giá trị gia tăng. Trong khi đó, xuất khẩu tôm của Ấn Độ gồm phần lớn là tôm tươi, đông lạnh dễ bị hư hỏng và giá trị không cao. V́ thế, các nhà xuất khẩu thủy sản Ấn Độ cũng như toàn ngành thuỷ sản sẽ phải t́m cách nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng giá trị sản phẩm để có thể cạnh tranh trên thị trường thế giới. |